Grzyb zombie – jak owadomorek muszy zamienia muchy w marionetki?
Poznaj fascynującego grzyba Entomophthora muscae, zwanego owadomorkiem muszym. To prawdziwy „grzyb zombie”, który przejmuje kontrolę nad muchami i steruje ich zachowaniem niczym reżyser natury.
Co to jest grzyb zombie?
Choć brzmi jak scenariusz filmu grozy, to zjawisko „grzyba zombie” naprawdę istnieje.
W świecie przyrody tym mianem określa się grzyby pasożytnicze, które atakują owady i sterują ich zachowaniem, by rozprzestrzenić swoje zarodniki.
Jednym z najbardziej znanych przykładów jest owadomorek muszy (Entomophthora muscae) – niezwykły grzyb występujący również na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego.
Jak owadomorek muszy infekuje muchę?
Cykl życia tego grzyba zaczyna się, gdy zarodnik osiada na ciele muchy.
Za pomocą enzymów trawiących chitynę zarodnik przebija zewnętrzny pancerzyk owada i wnika do jego wnętrza.
Tam zaczyna się rozwijać, pobierając składniki odżywcze z ciała gospodarza.
Na początku mucha zachowuje się zupełnie normalnie – porusza się, czyści skrzydła, reaguje na bodźce. Ale w jej wnętrzu grzyb powoli przejmuje kontrolę nad układem nerwowym.
Jak grzyb zombie steruje muchą?
W pewnym momencie to już nie mucha decyduje o swoich ruchach – to grzyb kieruje jej zachowaniem.
Pod wpływem substancji wytwarzanych przez Entomophthora muscae, zainfekowana mucha wspina się na wysokie, dobrze oświetlone miejsce: liść, łodygę, gałązkę lub szybę. Tam mocno się przytwierdza i umiera.
Dlaczego właśnie tam?
To sprytna strategia grzyba – dzięki takiej pozycji zarodniki łatwiej unoszą się w powietrzu i mogą zainfekować kolejne owady.
Pułapka dla samców
Tuż przed śmiercią samica muchy, zainfekowana przez grzyb, przyjmuje charakterystyczną pozę – odwłok uniesiony, skrzydła rozchylone.
Wygląda jak gotowa do godów, co przyciąga samce.
Kiedy samiec próbuje się z nią połączyć, zarodniki grzyba przenoszą się na jego ciało, rozpoczynając kolejną infekcję.
To doskonały przykład wykorzystanie instynktu owadów do rozprzestrzeniania się grzyba.
Po śmierci muchy z jej ciała wyrastają delikatne strzępki grzybni, a biały, pudrowy nalot, który widać gołym okiem, to właśnie zarodniki grzyba zombie. Wystarczy lekki podmuch wiatru, by uniosły się w powietrzu i rozpoczęły nowy cykl życia.
Zobacz to i inne ciekawostki przyrodnicze na własne oczy!
Jeśli chcesz zobaczyć z bliska niezwykły świat przyrody i Kampinoskiego Parku Narodowego – w tym takie fascynujące zjawiska jak grzyby zombie, galasy czy ślady dzikich zwierząt – zapraszamy na wycieczki edukacyjne z przewodnikiem po Kampinoskim Parku Narodowym.
Zachęcamy do kontaktu.
