Dziczy problem? Ciekawostki o dzikach.
Na całym obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego mieszka około 750 dzików. Nie zawsze jednak te inteligentne zwierzęta cieszą się dobrą sławą. Poznając ciekawostki o dzikach można zmienić zdanie o tym rodzinnym i pożytecznym mieszkańcu lasu.
Dzik jest zwalisty, lecz mimo to, jest bardzo szybki i zręcznie toruje sobie drogę przez las i zarośla. Ma klinową budowę ciała – dużą głowę i mały zadek. Dzik ma dużo krewniaków na świecie, w tym również naszą udomowioną świnię.
Badania dowiodły, że:
- mają doskonałą pamięć,
- znajdują wyjście z labiryntu,
- szukają sposobu, aby osiągnąć swój cel,
- są na tym samym poziomie rozwoju umysłowego, co kilkuletnie dziecko,
- są uczuciowe i humorzaste, a nuda może je doprowadzić do depresji
Dziki są bardzo rodzinne.
Dziki to zwierzęta stadne. Stado dzików to rodzina, która składa się z dalszych i bliższych krewnych. Dzicza wataha liczy od dwudziestu do trzydziestu członków i wraz z innymi rodzinami zajmuje wspólny obszar. Te gromady komunikują się ze sobą, razem żerują, a nawet wspólnie przeciwstawiają się niebezpieczeństwom.
Rodzinne grupy składają się jednak tylko z samic z młodymi. Każda z dziczych pań ma tu swoją rolę. Jest przodownica, czyli najstarsza i najbardziej doświadczona mama, która swą wiedzę przekazuje córkom. Są lochy (dorosłe córki przodownicy) oraz panny loszki, które przygotowują się do roli matek pilnując młodszych braci i sióstr.
Kolejną ciekawostką o dzikach jest fakt, że w stadzie nie ma samców. Wycinki, czyli młode samce w wieku około 3 lat odchodzą od rodziny, by dorastać w grupie kawalerów i przygotowywać się do dorosłości. W wieku około 5 lat odyńce zaczynają samotne życie. Nie muszą się bać drapieżników, ponieważ mają ostre kły i są bardzo szybkie.
Mniej więcej od listopada do stycznia trwa huczka. W okresie rui samce walczą o samice. Ciąża trwa trzy miesiące, trzy tygodnie i 3 dni (około 120 – 140 dni). Na wiosnę na świat przychodzi od 4 do 8 młodych. Im samica jest starsza tym więcej dzieci rośnie w jej brzuchu.
Co jedzą dziki? I dlaczego to jest ważne dla leśnego ekosystemu?
Dziki są wszystkożerne i pałaszują ze smakiem wszystko. To obżartuchy i smakosze m. in. żołędzi bez uczucia sytości. Lubią też myszy i nornice, a także pędraki (duże białe larwy chrabąszczy). Są mistrzami rycia. Ich okrągły nos z dwoma dziurkami jest bardzo mocny i elastyczny. Wystarczy jedno wciągniecie powietrza, żeby wyczuć smakowity kąsek.
To właśnie to ucztowanie – buchtowanie gleby jest dla leśnego ekosystemu bardzo ważne. Zjadanie i niszczenie poczwarek i larw zapobiega gradacji, czyli masowemu, gwałtownemu przyrostowi liczebności owadów. Natomiast lepiej napowietrzona i zmieszana gleba wspomaga rozwój roślin.
Dlaczego więc dzik często cieszy się tak złą sławą?
Jak każde zwierzę, także i dzik lubi sobie ułatwiać życie. Korzysta więc z dobrodziejstw cywilizacji. Z łatwością odnajduje i uczy się na pamięć miejsc, gdzie znalazł jakiekolwiek odpadki jedzenia. Plądruje także okoliczne uprawy kukurydzy, ziemniaków czy zbóż.
Na pewno stanowi to bardzo poważny problem dla okolicznych rolników. Jest także dużym obciążeniem dla budżetu Parku, który zgodnie z prawem płaci odszkodowania za szkody spowodowane przez dziki w uprawach i płodach rolnych. Nie można jednak zapominać, że dzik to gatunek ważny i pożyteczny dla ekosystemu Kampinoskiego Parku Narodowego.
Niełatwo spotkać w lesie dziki, ale jeśli się postaramy to odnajdziemy ślady ich bytności w lesie. Możemy poszukać tropów, czyli odcisków racic w śniegu lub błocie, odchodów lub zrytej ziemi. Takie ślady buchtowania prawie zawsze można zobaczyć na Polanie Opaleń w Puszczy Kampinoskiej.
Więcej ciekawostek przyrodniczych i informacji o Kampinoskim Parku Narodowym poznacie na wycieczce z Przewodnikiem PTTK po KPN.
