Zdrowy rozwój dziecka ukryty jest w lesie
Zadawaliście sobie kiedyś pytanie, jaki kontakt z przyrodą mają Wasze dzieci? Jak długo swobodnie bawią się na dworze? Jaki to ma wpływ na rozwój dziecka?
Kiedyś dorastanie w naturze było naturalne. Dzieci, które zostawały w domu były jakieś dziwne. A najwspanialsze wspomnienia i przygody związane były z wolnym czasem spędzanym na dworze i w naturze.
Badania pokazują, że dzisiejsi czterdziestolatkowie to ostatnie pokolenie, które stykało się z życiem na wsi albo z lasem w sposób spontaniczny. Dzisiejszej młodzieży i dzieciom, żyjącym w miastach takie związki rodzinne i kulturowe są coraz bardziej obce.
Dlaczego kontakt z naturą jest obecnie coraz trudniejszy?
Obecnie wielu z tych bezpiecznych miejsc zabawy po prostu już nie ma. Pojawiły się nowe zagrożenia, gęsta zabudowa i szybkie samochody. My dorośli tez jakoś przestaliśmy przebywać na zewnątrz (na ganku, tarasie, czy działce).
Pojawiły się również nowe przekonania. Przyroda jest niebezpieczna, a w lesie grozi nam niebezpieczeństwo: kleszcze i inne owady, w piaskownicy pasożyty. Lepiej się nie brudzić. Rodzice obecnie martwią się cały czas, a komputery stały się ważniejsze niż przyroda.
A co z naszymi dziećmi? Jaki to ma wpływ na rozwój dziecka?
Dzieci teraz lubią się bawić w środku. Są przecież urządzenia elektryczne, monitory, dużo ciekawsze niż zabawa na dworze. Młodzi ludzie narzekają na brak czasu. Nie potrafią skupić się na jednej rzeczy. Są przebodźcowani. Cały czas musi się coś dziać. Nie chcą się zatrzymać i słuchać na przykład natury. To nuda.
Z aktywnością fizyczna bywa jeszcze gorzej. Lekcje przed komputerem, siedzący tryb życia. Mnóstwo zajęć dodatkowych. Brak swobodnej zabawy na świeżym powietrzu.
Aż strach pomyśleć co będzie, jak dzieci dorosną i nie będą umiały się nawet zrelaksować i odpocząć. Stres to przecież jednak jedna z głównych przyczyn chorób cywilizacyjnych.
Zespół deficytu kontaktu z naturą,
stał się na tyle poważnym problemem, że doczekał się badań i fachowych opracowań. Zwłaszcza książki Richarda Louva „Ostatnie dziecko lasu” czy „Witamina N”, wnoszą dużo do tematu. Zdaniem autora to oderwanie dzieci od środowiska i zmiana „stylu” dorastania odpowiada za wiele problemów i dysfunkcji u dzieci, takich jak ADHD, depresje, lęki, zaburzenia integracji sensorycznej, alergie, wady postawy czy nadwagę.
Jakie są zatem korzyści dla rozwoju dziecka płynące z obcowania z przyrodą?
Badania potwierdzają, że dzieci:
- lepiej się skupiają,
- są bardziej empatyczne i kreatywne,
- wyciszają się i obniżają poziom stresu,
- zaczynają używać wszystkich zmysłów do postrzegania otaczającego świata.
W przypadku dorosłych przebywanie w lesie dodatkowo wpływa na:
- wzmocnienie układu odpornościowego,
- obniżenie ciśnienia tętniczego i spowolnienie rytmu zatokowego (uderzenia serca na minutę),
- redukcja poziomu stresu,
- wyciszenie wegetatywnego układu nerwowego,
- lepszy sen.
Jak zatem odciągnąć dzieciaki od komputera i zachęcić do ruchu?
Wspierają rozwój dziecka warto zacząć od regularnych, rodzinnych spacerów na łonie natury. Podglądajmy owady, szukajmy śladów zwierząt w lesie, podążajmy za dziećmi. Dajmy się im na początku ponudzić, tak, aby uruchomić ich wyobraźnię. Zachęcajmy dzieci do dotykania, wąchania czy ubrudzenia się. Nie bójmy się wejścia na drzewo, do bezpiecznej dla nas wysokości.
Warto jednak pamiętać, że wizyty na placu zabaw, basen, lekcje tenisa itp. nie zastąpią aktywności w plenerze i obcowania z dziką przyrodą. Z własnego doświadczenia wiem, że dużo zależy od rodziców i ich nawyków. Często jedno mówimy, a robimy drugie, a dzieci to widzą.
Można także wziąć udział w wyprawie przyrodniczej. Na terenie całej Polski działa obecnie wielu Edukatorów Przyrody i Leśników, którzy pomagają zakochiwać dzieci w naturze. Odpowiednio dopasowane do wieku gry i zabawy edukacyjne angażują dzieci i pozostawiają cudowne wspomnienia z lasu. Są także organizowane leśne, zielone urodziny w plenerze.
Więcej szczegółów na temat leśnych aktywności na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego znajdziecie ofercie dla dzieci.
